Balıkesir’in Gönen ilçesinden geçerek Marmara Denizi’ne ulaşan Gönen Çayı’nda yapılan araştırmalar, kirliliğin tehlikeli boyutlara ulaştığını göstermektedir. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mustafa Sarı ve Doç. Dr. Uğur Karadurmuş’un 24 Ekim 2025 tarihinde gerçekleştirdiği su kalitesi ölçümlerinde, deltadan Gönen Regülatörü’ne kadar 11 farklı noktadan alınan örneklerde suyun ekolojik açıdan ciddi bir çöküş yaşadığı tespit edilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre, Gönen Organize Sanayi Bölgesi’nden (OSB) gelen atıkların çaya karıştığı bölümlerde çözünmüş oksijen oranının 0,11 ila 0,17 mg/L seviyelerine kadar düştüğü, bunun da sucul yaşamın sürdürülemez hale geldiğini ortaya koyduğu vurgulanmıştır. Çayın bazı kısımlarında pH, amonyum, tuzluluk ve iletkenlik değerlerinin yüksek çıkması, endüstriyel kirliliğin boyutlarını açık bir şekilde gözler önüne sermektedir.
Prof. Dr. Mustafa Sarı, yaptığı açıklamada Gönen Çayı’nın doğal bir su kaynağı olma özelliğini yitirdiğini belirtmiş ve “Gönen sulak alanının girişi sayılacak bir noktadayız. Misakçı Köprüsü’ndeyiz. Yanımda akan suyun sesi var ama bu su değil, atık akıyor. Burada yaptığımız ölçümlerde çözünmüş oksijen 0.1 mg/L. Yani burada oksijen yok. Biraz yukarıda, Tahirova Regülatörü’nde de aynı durum var. 16 kilometre sonra bir atık kanalı var ve bu atıklar Gönen Çayı ile birleşerek oksijen seviyesini sıfıra düşürüyor. Bostancı köyü yakınlarından Misakçı Köprüsü’ne kadar bu çayda hiçbir canlı yaşayamıyor. Oksijen olmadan hayatta kalmak mümkün değil. Ancak bu çay geçmişte böyle değildi. Yılan balıkları, ak balıklar ve tirsi balıkları gibi 20’ye yakın balık türüne ev sahipliği yapıyordu. Sadece 30 yıl önce, sanayinin kurulması ve tarımsal faaliyetlerin artmasıyla birlikte evsel atıklarımızı arıtmadan çaya bırakmaya başladık. İşte sonuç, gördüğünüz manzara.” ifadelerini kullanmıştır.
Gönen Regülatörü’nün çıkışında ölçülen çözünmüş oksijen miktarının 11.7 mg/L gibi bir seviyede olduğunu, bunun içilebilir su anlamına geldiğini belirten Sarı, ilerleyen bölgelerde bu oranın hızla düştüğünü ifade etti. Hayvan çiftlikleri ve endüstriyel kuruluşların atıklarının çaya karışmasının bu durumu etkilediğini vurguladı. “Gönen OSB’den gelen atıklar çayla birleştiğinde oksijen miktarı sıfıra düşüyor. Çözüm için uzman olmaya gerek yok. Buradaki kirliliği ortadan kaldırmak için gereken basit adımları atmalıyız. Gönen OSB’nin atıkları buraya karışmamalı, evsel atıklar ve hayvan çiftliklerinden gelen atıklar çaya bırakılmamalıdır.” dedi.
Bilim insanları, Gönen Çayı’ndaki kirliliğin yalnızca yerel bir sorun olmadığını, Marmara Denizi’nin ekolojik dengesine ve bölgedeki tarımsal üretime de ciddi tehditler oluşturduğunu ifade etti. Ayrıca, Gönen Çayı’nın hâlâ toparlanma kapasitesine sahip olduğu, ancak acil önlemler alınmaması halinde geri dönüşün imkânsızlaşacağı uyarısında bulunuldu. Prof. Dr. Sarı, “Bu çay kirli doğmadı, kirletildi. Doğru adımlar atılırsa yeniden temiz akabilir. Gönen Çayı’nı kurtarmak, Marmara Denizi’ni ve geleceğimizi korumak demektir.” şeklinde konuştu.
Post Views: 56
News
