Bursa’da, Muradiye (2. Murad) Camii’nde gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları kapsamında, yaklaşık 600 yıllık bir havuz ortaya çıkarıldı. Bu tür havuzların, Ulucami, Yeşil Camii ve 1. Murat Camii’nde de bulunduğu ve o havuzların hâlâ kullanılmakta olduğu belirtildi. Restorasyon sürecinde camide ayrıca bir yeraltı kanal sistemi keşfedildi. Bu kanalın havalandırma mı yoksa drenaj sistemi mi olduğu ise yapılacak araştırmalarla netlik kazanacak.
Bursa’nın fethinin 700. yıl dönümünde, 600 yıllık tarihi havuzun gün yüzüne çıkması büyük bir heyecan yarattı. Fatih Sultan Mehmet Han’ın babası Sultan 2. Murat Han tarafından yaptırılan bu havuzun yeniden görünür hale gelmesi, şehrin tarihine ışık tutarken sevinçle karşılandı. Muradiye Camii İmam Hatibi Muhammet Lütfi Taşci, “Sultan 2. Murat Han tarafından yaptırılan bir havuz bugün ortaya çıkmıştır. Osmanlı tarihimize ve Bursa’nın hafızasına yeni bir sayfa açılmıştır. Bunun onurunu ve heyecanını yaşıyoruz. Bu an, Tevbe Suresi’nin 18. ayeti kerimesinin muhatabı olmanın da bir anlamda şerefini taşımaktadır. Bugün camimizin bir bölümünde, 600 sene evvel inşa edilen bir havuz ve çevresindeki çeşitli hizmetlerin yapıldığı bir dönemin izlerini görüyoruz. Cenabı Allah’a sonsuz hamd ediyoruz” dedi.
Taşci konuşmasına şöyle devam etti:
“Bu hizmetlerin gerçekleşmesinde Bursa Valisi Erol Ayyıldız’a, Bursa İl Müftüsü Yavuz Selim Karabayır’a, Osmangazi İlçe Müftüsü Mehmet Uzun’a, Bursa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürü Erdal Çetindağ’a, Vakıflar Bursa Bölge Müdürü Haluk Yıldız’a, Bursa Müzeler Müdürü Ahmet Türkmenoğlu’na, akademisyenlerimize ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.”
“Rivayetle başladık, gerçek oldu”
Restorasyon çalışmaları hakkında bilgi veren Restorasyon şirketi yetkilisi Selim Haşlak, “Ocak ayının 19’unda yer teslimi yapılarak işe başladık. O günden bu yana burada ve dışarıda çalışmalarımız devam ediyor. İlk aşamada, diğer camilerde olduğu gibi havuzun var olma ihtimali üzerine bir süreç başlatıldı. Çalışmalarımız sonucunda gerçekten öyle bir havuz bulundu. Bu altı yüz yıllık havuz, sekizgen yapıda ve çini bordürlerle çevrilmiştir. Şu an çalışmalarımız sürüyor” dedi.
“Çalışmalar Tabhane Bölümlerinde sürüyor”
Haşlak, “Şu an sağlı, sollu tabhane dediğimiz bölümlerin yükseltisine yönelik çalışmalarımız devam ediyor. Araştırmalarımız havuz ile tabhane kodu arasındaki bağlantıyı incelemekte. Sağ tabhanemizdeki yükseltinin kalıntıları bulunmuştur. Oraya doğru çalışmalarımız devam etmektedir. Bursa Koruma kurulumuzun almış olduğu kararlar doğrultusunda ilerleyeceğiz” diye ekledi.
“Araştırmalar kütüphanelerden başladı”
Yer teslimiyle yaptıkları ilk çalışmanın kütüphanelerdeki bilgileri araştırmak olduğunu belirten Haşlak, “Rivayetlerin doğruluğunu anlayabilmek için kütüphanelerde iki gün araştırma yaptık. Seyyahların, araştırmacıların ve sanat tarihçilerinin kaynaklarından elde ettiğimiz ipuçlarına dayanarak çalışmamızı başlattık. Örneğin, kubbenin üzerindeki havalandırma ve aydınlatma işlevini gören açıklık en önemli işaret oldu” dedi.
“Benzer örnekler Bursa’da var”
Haşlak, Bursa’da Yeşil Camii ve 1. Murat Camii’nde de benzer havuz örneklerinin bulunduğunu aktardı. “Bu iki camide de benzer yapılar mevcuttur. Normal şartlarda bu imaretler, sanat tarihi öğretim üyelerinin yorumlarına göre, ilk yapıldığında bir cami statüsünde değil, bir sosyal alan olarak inşa edilmiştir. Bu yapılar, tabhaneler, havuz, mescit ve dinlenme odalarından oluşmaktadır. Havuz, tabhanelerde sohbet eden dervişlerin ses karışıklığını önlemek amacıyla ses yalıtım işlevi görmüştür. Ayrıca akustik ve dinlendirici özellik taşımaktadır” diye ekledi.
“Yer altında kanal sistemi de bulundu”
Haşlak, açıklamalarına şöyle devam etti:
“Yapılacak imalatlar arasında caminin çevresinin drenaj sistemleri de bulunmaktadır. Kazı çalışmaları sırasında caminin temelinde doğudan batıya ve kuzeyden güneye uzanan kanallar ortaya çıktı. Koruma kurulumuz ve diğer uzmanlar, bu kanalların işlevi ile ilgili çalışmalarını sürdürmektedir. Bu kanallar, havalandırma, zemin suyu tahliyesi ya da ısıtma sisteminin bir parçası olabilir. Bu konuda araştırmalar netleşince kesinlik kazanacaktır.”
Muradiye Camii’nin restorasyon nedeniyle şu an ibadete kapalı olduğu ve çalışmaların kısa sürede tamamlanarak tekrar havuzlu olarak ibadete açılacağı bildirildi.
News
